Gen Z và xu hướng "bỏ phố về xưởng": Khi bằng đại học không còn là tấm vé duy nhất

Chuyên mục: LAO ĐỘNG - VIỆC LÀM

Thực tế khắc nghiệt từ AI: Vì sao Gen Z thà làm "thợ lành nghề" hơn làm "cử nhân thất nghiệp"?

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang "càn quét" các công việc văn phòng, một làn sóng ngược dòng đang âm thầm diễn ra: Nhiều bạn trẻ Gen Z quyết định từ bỏ giảng đường đại học để theo đuổi các nghề kỹ thuật tay chân như điện, cơ khí, sửa chữa máy móc – những lĩnh vực mà máy móc chưa thể thay thế hoàn toàn.

Cơn sốt "bỏ bằng cấp, lấy tay nghề"

Nếu như một thập kỷ trước, đại học là con đường gần như duy nhất để lập thân, thì năm 2026 ghi nhận một bước ngoặt lớn trong tư duy của thế hệ trẻ. Theo khảo sát mới nhất, tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THPT lựa chọn các trường cao đẳng nghề đã tăng mạnh.

Nhiều bạn trẻ lựa chọn học nghề điện dân dụng và công nghiệp để đảm bảo tương lai vững chắc. (Ảnh minh họa)

Lý giải cho điều này, bạn Minh Quân (19 tuổi, Hà Nội) chia sẻ: "Nhìn thấy các đàn anh khóa trước có bằng cử nhân kinh tế nhưng vẫn chật vật xin việc, hoặc bị AI thay thế các công việc nhập liệu, phân tích cơ bản, em quyết định học nghề điện công nghiệp. Đây là công việc đòi hỏi sự linh hoạt thực tế tại hiện trường mà AI rất khó can thiệp."

Nỗi lo bị "xóa sổ" bởi trí tuệ nhân tạo

Sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn và tự động hóa đã khiến nhóm ngành White-collar (lao động trí thức) cảm thấy bất an. Ngược lại, nhóm ngành Blue-collar (lao động chân tay) trình độ cao lại đang "lên ngôi".

Các chuyên gia nhân sự nhận định rằng, những công việc đòi hỏi kỹ năng vận động tinh, xử lý tình huống bất ngờ tại thực địa như lắp đặt hệ thống điện, sửa chữa ống nước hay bảo dưỡng máy móc phức tạp là "vùng an toàn" trước làn sóng công nghệ.

Kỹ năng thực hành là "lá chắn" tốt nhất trước sự phát triển của robot. (Ảnh minh họa)

Thu nhập "khủng" từ những công việc bị coi là vất vả

Không chỉ để tránh AI, thu nhập cũng là yếu tố then chốt. Một thợ điện lành nghề hoặc thợ hàn công nghệ cao hiện nay có mức lương khởi điểm không thua kém, thậm chí cao hơn nhiều so với nhân viên văn phòng cấp thấp. Đặc biệt, tình trạng thiếu hụt lao động kỹ thuật trầm trọng tại các khu công nghiệp đang đẩy giá trị của những "đôi bàn tay vàng" lên cao hơn bao giờ hết.

Lời kết: Việc Gen Z chọn học nghề không phải là sự thoái lui, mà là một chiến lược thích nghi thông minh. Trong kỷ nguyên số, định nghĩa về sự thành công đang được viết lại bằng chính những giá trị lao động thực chất.

#GenZ #HuongNghiep #ViecLam2026 #HocNghe #AI #ThiTruongLaoDong #ThoDien #CongNghe